Krótko o tym, czym jest rękojmia za wady fizyczne i prawne rzeczy sprzedanej

Mówiąc o rękojmi za wady rzeczy sprzedanej mówimy o odpowiedzialności jednej ze stron umowy sprzedaży, tj. sprzedawcy wobec drugiej strony umowy, czyli kupującego. To odpowiedzialność wynikająca z przepisów ustawy – kodeksu cywilnego.

Kiedy sprzedawca odpowiada wobec kupującego z tytułu rękojmi za wady fizyczne?

Gdy sprzedał rzecz niezgodną z umową. Co to oznacza? Przepisy dają częściową odpowiedź na to pytanie. Przykładowo, rzecz będzie niezgodna z umową, gdy:

  1. nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia;
  2. nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, w tym przedstawiając próbkę lub wzór;
  3. jeżeli rzecz kupuje konsument tak samo traktowane jak zapewnienia sprzedawcy są publiczne zapewnienia:
    – producenta lub jego przedstawiciela,
    – osoby, która wprowadza rzecz do obrotu w zakresie swojej działalności gospodarczej,
    – osoby, która przez umieszczenie na rzeczy sprzedanej swojej nazwy, znaku towarowego lub innego oznaczenia odróżniającego przedstawia się jako producent;
  4. nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia;
  5. została kupującemu wydana w stanie niezupełnym;
  6. została nieprawidłowo zamontowana i uruchomiona, jeżeli czynności związane z zamontowaniem i uruchomieniem zostały wykonane przez sprzedawcę lub osobę trzecią (za którą sprzedawca ponosi odpowiedzialność) albo przez kupującego, który postąpił wg instrukcji otrzymanej od sprzedawcy.

Powyższe wyliczenie nie jest wyczerpujące. O wadzie fizycznej rzeczy sprzedanej będzie mówili również, gdy rzecz będzie niezgodna z umową z innych niż wyżej wymienione przyczyn.

Sprzedawca odpowiada natomiast za wady prawne rzeczy sprzedanej w ściśle określonych przypadkach, tzn., gdy:
  • sprzedał rzecz stanowiącą własność osoby trzeciej,
  • rzecz ta jest obciążona prawem osoby trzeciej,
  • korzystanie lub rozporządzanie rzeczą jest ograniczone decyzją lub orzeczeniem właściwego organu.

Sprzedając prawo (inne niż własność) sprzedawca odpowiada także za istnienie tego prawa.

Należy przy tym podkreślić, że pomimo pojawiających się czasami w praktyce trudności w rozróżnieniu wady fizycznej od prawnej, wada fizyczna nigdy nie może być jednocześnie wadą prawną.